حکمت 339
شرح و تفسیر حکمت 339
هماهنگى رأى صائب، با قدرت
امام (عليه السلام) در اين سخن حکيمانه به نکته مهمى درباره رابطه آراء صحيح با قدرت و حکومت اشاره مى کند، مى فرمايد: «رأى صائب و صحيح، همراه قدرت و حکومت است؛ با آن مى آيد و با آن مى رود»؛ (صَوَابُ آلرَّأْي بِالدُّوَلِ: يُقْبِلُ بِإِقْبَالِهَا، وَيَذْهَبُ بِذَهَابِهَا).
براى اين گفتار امام (عليه السلام) چند تفسير وجود دارد:
نخست اين که تا انسان آراء صحيح وصائبى نداشته باشد نمى تواند حکومت خوبى تشکيل دهد؛ مديريت هاى عالى وقوى سرچشمه حکومت هاى نيرومند و صالح است. همراه اين مديريت ها آن حکومت ها شکل مى گيرد وبا از بين رفتن آن، حکومت ها رو به زوال مى نهند.
شاعر معروف فارسى زبان، سعدى شيرازى نيز مى گويد:
عقل و دولت قرين يکدگرند *** هر که را عقل نيست دولت نيست
تفسير ديگر اين که رأى صائب به هنگام قدرت حاصل مى شود، زيرا افراد قوى و نيرومند براى حفظ قدرت خود مى کوشند تا صحيح ترين راه را انتخاب کنند در حالى که افراد ضعيف و ناتوان آمادگى روحى براى گرفتن تصميم هاى صحيح ندارند، ازاين رو با حصول قدرت، رأى صائب مى آيد و با پشت کردن قدرت، رأى صائب هم از دست مى رود.
تفسير سوم اين که چون افراد به قدرت مى رسند هر نظرى اظهار دارند از سوى اطرافيان متملق و چاپلوس نظرى صحيح و صواب معرفى مى شود، هرچند باطل باشد و به عکس هنگامى که قدرت از دست برود گروهى ظاهربين صائب ترين نظرها را نيز انکار مى کنند.
شبيه همين معنا در کلام ديگرى از مولا اميرمؤمنان (عليه السلام) در غررالحکم آمده است: «الدَّوْلَةُ تَرُدُّ خَطَأُ صاحِبِها صَوابآ وَصَواب ضِدِّهِ خَطاءً؛ دولت و قدرت، خطاى صاحب آن را صواب جلوه مى دهد و صواب بر ضد آن را خطا مى شمارد».
* * * .
امام (عليه السلام) در اين سخن حکيمانه به نکته مهمى درباره رابطه آراء صحيح با قدرت و حکومت اشاره مى کند، مى فرمايد: «رأى صائب و صحيح، همراه قدرت و حکومت است؛ با آن مى آيد و با آن مى رود»؛ (صَوَابُ آلرَّأْي بِالدُّوَلِ: يُقْبِلُ بِإِقْبَالِهَا، وَيَذْهَبُ بِذَهَابِهَا).
براى اين گفتار امام (عليه السلام) چند تفسير وجود دارد:
نخست اين که تا انسان آراء صحيح وصائبى نداشته باشد نمى تواند حکومت خوبى تشکيل دهد؛ مديريت هاى عالى وقوى سرچشمه حکومت هاى نيرومند و صالح است. همراه اين مديريت ها آن حکومت ها شکل مى گيرد وبا از بين رفتن آن، حکومت ها رو به زوال مى نهند.
شاعر معروف فارسى زبان، سعدى شيرازى نيز مى گويد:
عقل و دولت قرين يکدگرند *** هر که را عقل نيست دولت نيست
تفسير ديگر اين که رأى صائب به هنگام قدرت حاصل مى شود، زيرا افراد قوى و نيرومند براى حفظ قدرت خود مى کوشند تا صحيح ترين راه را انتخاب کنند در حالى که افراد ضعيف و ناتوان آمادگى روحى براى گرفتن تصميم هاى صحيح ندارند، ازاين رو با حصول قدرت، رأى صائب مى آيد و با پشت کردن قدرت، رأى صائب هم از دست مى رود.
تفسير سوم اين که چون افراد به قدرت مى رسند هر نظرى اظهار دارند از سوى اطرافيان متملق و چاپلوس نظرى صحيح و صواب معرفى مى شود، هرچند باطل باشد و به عکس هنگامى که قدرت از دست برود گروهى ظاهربين صائب ترين نظرها را نيز انکار مى کنند.
شبيه همين معنا در کلام ديگرى از مولا اميرمؤمنان (عليه السلام) در غررالحکم آمده است: «الدَّوْلَةُ تَرُدُّ خَطَأُ صاحِبِها صَوابآ وَصَواب ضِدِّهِ خَطاءً؛ دولت و قدرت، خطاى صاحب آن را صواب جلوه مى دهد و صواب بر ضد آن را خطا مى شمارد».
* * * .